Czy palety soli można piętrować? Składowanie w stosie i na regałach
Palety z workami soli tabletkowanej można piętrować tylko ostrożnie i nisko: zwykle najwyżej dwie palety jedna na drugiej, na równej, nośnej posadzce, przy użyciu wózka widłowego i tylko wtedy, gdy worki i folia są nienaruszone, a górna paleta stoi stabilnie. Każda paleta waży ok. tony, więc dolne worki przenoszą duży nacisk, co sprzyja zbrylaniu i rozrywaniu worków, a przechylony stos jest groźny dla ludzi. Bezpieczniejszym rozwiązaniem w magazynie z wózkiem widłowym są regały paletowe o odpowiedniej nośności belek, a w obiektach bez wózka – składowanie palet na posadzce w jednej warstwie i zdejmowanie worków ręcznie.
Ile waży i jak wygląda paleta soli
Paleta NovaSalz to 54 worki po 18 kg, razem 972 kg soli, plus drewniana paleta EUR (1 200 × 800 mm) i folia stretch – łącznie ok. 1 000 kg. Worki są ułożone warstwami i owinięte folią, która trzyma cały blok. W odróżnieniu od kartonów czy pojemników worki nie mają sztywnej konstrukcji – nacisk z góry przenoszą bezpośrednio tabletki i tkanina worka. To podstawowy powód, dla którego z piętrowaniem trzeba uważać. Więcej o parametrach palety EUR w artykule paleta EURO – wymiary i ładowność.
Piętrowanie w stosie – ryzyka
| Ryzyko | Skąd się bierze | Skutek |
|---|---|---|
| Rozerwanie dolnych worków | tona nacisku na górną warstwę dolnej palety, ostre krawędzie desek palety górnej | rozsypana sól, wilgoć wnika do worków |
| Zbrylenie soli | ściśnięte tabletki mają więcej punktów styku | twarde worki, trudniejsze dosypywanie |
| Przechylenie stosu | nierówna posadzka, worki „siadają” nierówno, paleta górna nie leży płasko | przewrócenie tony ładunku – ryzyko dla ludzi |
| Uszkodzenie palety dolnej | pęknięte deski, wilgotne drewno | zapadnięcie się stosu |
| Trudny dostęp | worki z dolnej palety dostępne dopiero po zdjęciu górnej | konieczność ponownego użycia wózka |
Worki z tkaniny PP są wytrzymałe, ale w stosie najbardziej cierpią narożniki i górna warstwa dolnej palety, na którą naciskają deski palety górnej. Jeśli już piętrujesz, połóż między paletami płytę lub przekładkę, która rozłoży nacisk na całą powierzchnię.
Kiedy piętrowanie dwóch palet jest dopuszczalne
Warunki minimalne
- Masz wózek widłowy i operatora z uprawnieniami – bez tego nie zdejmiesz górnej palety bezpiecznie.
- Posadzka jest równa, sucha i ma nośność odpowiednią dla ok. 2 t na powierzchni palety.
- Obie palety są nieuszkodzone, z całą folią, bez rozdartych i mokrych worków.
- Górna paleta leży płasko, a jej krawędzie pokrywają się z dolną.
- Między paletami jest przekładka (płyta), która rozkłada nacisk.
- Stos nie stoi w ciągu komunikacyjnym ani przy drodze ewakuacyjnej.
- Piętrujesz tylko na krótki czas – np. do zużycia pierwszej palety.
Wyższego stosu (trzy palety i więcej) z workami soli nie polecamy – ryzyko przechylenia i uszkodzenia dolnych worków rośnie szybko, a korzyść z oszczędności miejsca jest niewielka w porównaniu z regałem.
Osobna sprawa to palety mieszane – na przykład paleta soli postawiona na paletę z innym towarem lub odwrotnie. Tego nie rób: inne ładunki mają inną sztywność i nośność, a różne wymiary palet nie dają stabilnego styku.
Regały paletowe – bezpieczniejsza alternatywa
W magazynach z wózkiem widłowym palety soli najlepiej składować na regałach paletowych. Każda paleta stoi wtedy na własnych belkach, nie naciska na inne, a każdą można wyjąć niezależnie. Przy doborze regału zwróć uwagę na:
- nośność pary belek – na poziomie mieszczącym dwie palety po ok. 1 t para belek musi przenieść co najmniej ok. 2 t; producent podaje nośność dla obciążenia równomiernie rozłożonego;
- nośność ramy (słupów) – suma obciążeń wszystkich poziomów w danym segmencie;
- sposób ułożenia palety – paleta EUR stawiana krótszym bokiem (800 mm) do frontu, deskami poprzecznie do belek albo na dodatkowych poprzeczkach, zgodnie z instrukcją producenta regału;
- tabliczki znamionowe – na regale powinna być informacja o dopuszczalnym obciążeniu poziomu i segmentu;
- przeglądy – regały paletowe kontroluje się okresowo (norma PN-EN 15635 zaleca m.in. przegląd przez osobę kompetentną co najmniej raz w roku i bieżące kontrole przez użytkownika); uszkodzone słupy od uderzenia wózkiem trzeba wyłączyć z użytku.
Najniższy poziom regału warto przeznaczyć na palety, z których worki pobiera się ręcznie – wtedy obsługa nie potrzebuje wózka do codziennego dosypywania soli.
Obiekty bez wózka widłowego
Hotel, pensjonat, szkoła czy wspólnota zwykle nie mają wózka widłowego ani regałów. Tam zasada jest prosta: palety stoją na posadzce w jednej warstwie, a worki pobiera się z góry. Jeżeli brakuje miejsca na paletę w całości, można:
- przenieść worki ręcznie na niski regał półkowy o odpowiedniej nośności (np. po kilka worków na półce, cięższe na dole);
- ułożyć worki na podkładach w niższym stosie, tak by górny worek był na wysokości wygodnej do zdjęcia;
- podzielić zapas między kilka pomieszczeń przy zmiękczaczach.
Worek 18 kg jedna osoba przeniesie i odłoży bez sprzętu, więc rozpalowanie i ułożenie worków na półkach zajmuje kilkadziesiąt minut. Dostawa autem z windą kończy się przy aucie, dlatego ten etap warto zaplanować przed przyjazdem kuriera – więcej w tekście jak odebrać paletę soli.
Ręczne układanie worków w stos
Jeśli układasz luźne worki (bez palety), trzymaj się kilku zasad:
- Pierwsza warstwa na palecie, podkładzie z tworzywa lub kratownicy – nigdy na mokrej posadzce.
- Worki układane na zakładkę, jak cegły, z naprzemiennym kierunkiem w kolejnych warstwach – stos jest wtedy stabilniejszy.
- Wysokość stosu do poziomu, z którego pracownik zdejmuje worek bez wspinania się – zwykle do ok. wysokości klatki piersiowej.
- Odstęp od ścian zewnętrznych i źródeł wilgoci.
- Napoczęty worek osobno, nie na wierzchu stosu.
Ręczne przenoszenie worków to praca fizyczna, więc warto pamiętać o zasadach podnoszenia: nogi ugięte, worek blisko ciała, bez skręcania tułowia. Porównanie obciążenia przy workach 18 i 25 kg znajdziesz w artykule worek 18 kg czy 25 kg – BHP.
Przestawianie palet wózkiem paletowym ręcznym
W wielu obiektach jedynym sprzętem jest ręczny wózek paletowy (paleciak). Pozwala przesunąć paletę soli po równej, twardej posadzce, ale nie podnosi jej na drugą paletę ani na regał – wysokość podnoszenia to kilkanaście centymetrów. Przy tonie ładunku liczą się szczegóły:
- sprawdź udźwig wózka na tabliczce – typowe wózki mają 2–2,5 t, ale starsze lub zużyte mogą nie trzymać ciśnienia;
- widły wsuwaj na całą długość, równo pod paletę, żeby nie pękły deski;
- pchaj lub ciągnij powoli, bez szarpnięć; na pochyłości tona ładunku łatwo wymyka się spod kontroli – nie jeździj z paletą po rampach i spadkach bez asekuracji;
- uważaj na progi, kratki ściekowe, szczeliny w posadzce – koła wózka potrafią się w nich zablokować, a ładunek przechylić;
- przy skręcaniu trzymaj stopy z dala od kół i widłów.
Jeśli droga do magazynu prowadzi przez kostkę brukową z krawężnikami, schody lub wąskie drzwi, wózek paletowy nie pomoże – trzeba rozpalować paletę przy wejściu i przenosić worki ręcznie lub wózkiem dwukołowym.
Kontrola składowanych palet
Palety soli stojące tygodniami warto co jakiś czas obejrzeć. Sprawdź, czy folia nie jest rozcięta, czy worki w dolnej warstwie nie są mokre lub rozerwane, czy paleta nie przechyla się (worki „siadają” przy nierównej posadzce) i czy drewno palety nie pęka. Przy piętrowaniu kontroluj dodatkowo, czy górna paleta nie przesunęła się względem dolnej. Wszelkie przechylenia i uszkodzenia usuwaj od razu – najlepiej zdejmując górną paletę albo rozpalowując ją ręcznie.
Najczęstsze błędy
- Trzy palety w stosie „bo magazyn mały” – zamiast tego częstsze dostawy po jednej palecie.
- Paleta na regale bez sprawdzenia nośności belek – regał projektowany pod lekkie kartony nie uniesie tony soli.
- Stos przy ścianie zewnętrznej lub pod oknem – wilgoć i zbrylanie dolnych worków.
- Zdejmowanie worków z górnej palety z drabiny – ryzyko upadku z 18 kg w rękach.
- Zastawione drogi ewakuacyjne i dostęp do zaworów w kotłowni.
Ile miejsca potrzebuje zapas soli
Jedna paleta zajmuje 0,96 m² posadzki (1,2 × 0,8 m). Do tego trzeba doliczyć przestrzeń dojścia i manewru:
| Zapas | Powierzchnia palet | Uwagi |
|---|---|---|
| 1 paleta | ok. 1 m² | plus dojście z jednej strony do pobierania worków |
| 2 palety | ok. 2 m² | obok siebie dłuższymi bokami, dostęp z frontu |
| 3 palety | ok. 3 m² | w rzędzie przy ścianie wewnętrznej |
| 6 palet | ok. 6 m² lub 3 m² w dwóch warstwach na regale | przy wózku widłowym – regał |
Jeśli magazyn jest mały, zamiast piętrować lepiej zamawiać częściej – np. po jednej palecie, gdy zapas spadnie do poziomu bezpieczeństwa. Dostawa 1–9 palet jest w cenie (1 089 zł netto za paletę), więc mniejsze, częstsze dostawy nie podnoszą kosztu soli. Jak ułożyć harmonogram, opisujemy w artykule ile palet soli na rok.
Magazyn soli w zakładzie – przykład rozplanowania
Pralnia przemysłowa zużywa ok. 1,2 tony soli miesięcznie i ma wózek widłowy. Zamiast stawiać sześć palet w trzech stosach przy ścianie, wydzielono dwa segmenty regału paletowego z trzema poziomami. Na poziomie zerowym (na posadzce) stoją dwie palety, z których obsługa pobiera worki ręcznie do zbiorników solanki. Wyższe poziomy to zapas; gdy dolna paleta się kończy, operator wózka opuszcza kolejną. Dzięki temu dolne worki nie są zgniatane, każda paleta jest dostępna osobno, a dostawy po sześć palet z rabatem 4% mieszczą się bez piętrowania. Ten sam układ można przenieść na mniejszą skalę: jeden segment regału z dwoma poziomami wystarcza dla zapasu trzech–czterech palet.
Gdy miejsca jest bardzo mało
W małych kotłowniach i węzłach cieplnych zdarza się, że nie ma miejsca nawet na jedną paletę. Wtedy paletę rozpalowuje się przy wejściu, a worki dzieli między pomieszczenie przy zmiękczaczu (kilka worków na jedno–dwa dosypania) i inne suche miejsce w budynku na resztę zapasu. Ważne, żeby worki nie trafiły do wilgotnych piwnic komórkowych ani na klatkę schodową.
Bezpieczeństwo pożarowe i drogi komunikacyjne
Sól jest niepalna, ale palety drewniane, worki z tworzywa i folia już tak. Składowanie zapasu soli powinno być zgodne z zasadami ochrony przeciwpożarowej obiektu: bez zastawiania dróg ewakuacyjnych, wyjść, hydrantów, gaśnic, rozdzielnic elektrycznych i zaworów odcinających. W kotłowniach i węzłach cieplnych zostaw dostęp do urządzeń dla serwisu i straży. Zasady przechowywania soli w różnych obiektach zebraliśmy w tekście jak przechowywać sól tabletkowaną, a o tym, dlaczego wilgoć zbryla sól, piszemy w artykule zbrylona sól w workach.
Najczęstsze pytania
Ile palet soli można postawić jedna na drugiej?
Przy workach soli najwyżej dwie, na równej posadzce, z przekładką między paletami i tylko przy dostępnym wózku widłowym. Wyższe stosy grożą przechyleniem i rozerwaniem dolnych worków.
Jaka nośność regału na palety soli?
Każda paleta soli waży ok. 1 tony, więc para belek na dwie palety musi przenieść co najmniej ok. 2 t, a rama – sumę obciążeń wszystkich poziomów. Dopuszczalne wartości podaje producent regału na tabliczce znamionowej.
Czy worki z solą można układać bezpośrednio na posadzce?
Lepiej nie. Wilgoć z posadzki wnika do dolnych worków i sprzyja zbrylaniu. Worki układaj na palecie, podkładzie z tworzywa lub kratownicy.
Ile miejsca zajmuje paleta soli?
Paleta EUR ma 1,2 × 0,8 m, czyli ok. 1 m² posadzki. Do tego trzeba doliczyć miejsce na dojście i pobieranie worków.